Wednesday, April 10, 2024

औषधि पसल मापदण्ड विपरीत

 

नुवाकोटका अधिकांश औषधि पसल मापदण्ड विपरीत रहेको पाइएको छ । जिल्ला बजार अनुगमन समिति र औषधि व्यवस्था विभागका प्राविधिक सहितको टोलीले गरेको संयुक्त अनुगमनका क्रममा औषधि पसल मापदण्ड विपरित पाईएको हो । 

विदुर नगरपालिकाभित्र सञ्चालित अधिकांश औषधि पसलहरूले स्वास्थ्य सेवाका आधारभूत मापदण्डसमेत पालना नगरेको पाइएपछि नगद जरिवानाका साथै तीन दिनभित्र औषधि व्यवस्था विभागमा सक्कल कागजातसहित उपस्थित हुन टोलीले निर्देशन दिएको छ । 

नियमविपरीत सञ्चालन भएको ६ वटा औषधि पसललाई नगद जरिवाना गरिएको छ । विदुर नपा १, २, ४, ५ र ९ मा सञ्चालित २३ वटा औषधि तथा फार्मेसी पसलहरूको स्थलगत अनुगमन गरिएको हो । अधिकांश मापदण्डको पालना नगरेको पाइएको जिल्ला स्वास्थ्य कार्यालय नुवाकोटले जनाएको छ ।

मापदण्ड विपरीत रहेको पाइएपछि विदुर नपा १ त्रिशूली बजारमा रहेको रोशन मेडिकल हल, विदुर ९ बाघटारमा रहेको अनुप मेडिकल हल, पिपुल्स च्वाइस फार्मेसी, विदुर २ विदुर वजारमा रहेको स्टार अस्पताल फार्मेसी, बट्टार बजारमा रहेको निको फार्मेसी र विदुर ५ देवीघाटमा रहेको जालपा मेडिकल हललाई जनही १०÷१० हजार रुपैयाँ नगद जरिवाना गरिएको अनुगमनमा सहभागी उद्योग तथा वाणिज्य कार्यालय नुवाकोटका प्रमुख किशोर सापकोटाले बताए। उनका अनुसार जरिवाना तिरेपछि पहिले ताला लगाइएको पसल खुला गरिएको छ ।


वायु प्रदूषण बढेसँगै सावधानी अपनाउन सुझाव

डढेलो, पूर्वाधार निर्माण, सवारीसाधन र कलकारखानाबाट धुलो र धुँवा उड्दा यति बेला यहाँको वातावरण अस्वस्थकर बनेको छ । वायु प्रदूषणका कारण आँखा पोल्ने लगायतका समस्या प्रत्यक्ष देखिन थालेका छन् । सुक्खा मौसमसँगै वन क्षेत्रमा डढेलो लाग्ने/लगाउनेलगाउने क्रम तीव्र भएको छ । कतिपय क्षेत्रमा घाँसेमैदान व्यवस्थापनका लागि डढेलो लगाउने गरेको पाइन्छ ।

  भरतपुर अस्पतालका फिजिसियन डा प्रतीक न्यौपानेले डढेलोका कारण वायुमण्डलमा परेको असरले श्वासप्रस्वासमा समस्या हुने गरेको बताउनुभयो । उहाँले भन्नुभयो, “दमका बिरामीलाई अस्पतालमा राखेर भर्ना गर्नुपर्ने, अक्सिजनको मात्रा कम हुनेलगायत समस्या देखिन थालेको छ ।” वायुमण्डलमा हुने ‘एयर क्वालिटी इन्डेक्स’ को मात्रा बढ्दा मानव स्वास्थ्य नराम्रोसँग प्रभावित भइरहेको उहाँको भनाइ छ । वायु प्रदूषणका कारण बालबालिकामा दमको समस्या देखापर्न सक्ने डा प्रतीक न्यौपानेले बताउनुभयो । उहाँले भन्नुभयो, “बालबालिकामा झिज्झिन्ने, रुघाखोकी लाग्ने समस्या हुन सक्छ ।” वायुमण्डलमा भएको प्रदूषणका कारण मुख तथा नाक सुक्खा हुने हुँदा नियमित पानीको सेवन गर्ने, झोलिलो पदार्थ सेवन गर्ने, माक्स लगाएर मात्रै घरबाहिर निस्कनेलगायत उपाय अपनाउन सकिने उहाँको सुझाव छ ।  त्यस्तै अत्यावश्यक कामका लागि बाहेक घरबाट बाहिर ननिस्कने, थकान लाग्ने काम नगर्नेलगायत उपाय अपनाउँदा वायुमण्डलमा भएको प्रदूषणका कारण हुने समस्याबाट बाँच्न सकिने डा न्यौपानेको भनाइ छ । भरतपुरका अस्पतालमा वायुमण्डको प्रभावका बिरामीको सङ्ख्या बढ्न थालेको उहाँले जानकारी दिनुभयो ।

  भरतपुर आखाँ अस्पतालका नेत्र रोग विशेषज्ञ प्रा डा सुनु दुलालले वायुमण्डलमा भएको प्रदूषणका कारण टाउकोदेखि माथिका भागलाई असर गर्ने बताउनुभयो । उहाँका अनुसार आँखा पोल्ने, बिझाउने, सुक्खा हुने, पाक्नेलगायत समस्या देखिने गर्दछ ।   आँखा पोल्ने तथा बिझाउने हुँदा आँखा मिच्न नहुने डा दुलालले बताउनुभयो । आँखा मिच्दा आँखामा घाउ हुन सक्ने र अन्धोपन समेत देखिने हुँदा त्यस्तो गर्न नहुने उहाँको भनाइ छ । वायुमण्डलमा डढेलोका कारण अहिले देखिएको असरको दीर्घकालीन समस्या नहुने भए पनि यसबाट जोगिन जरुरी रहेको उहाँले बताउनुभयो ।

डा दुलालले भन्नुभयो, “यसले दीर्घकालीन समस्या नपरे पनि यसबाट बाँच्नुपर्छ ।” यसबाट बाँच्नका लागि चस्मा लगाउने, आँखा बेलाबेलामा सफा पानीले धोई रहने, चिसो कपडाले आँखाको बाहिरी भाग पुच्छ्ने जस्ता काम गर्नुपर्ने उहाँको सुझाव छ । जिल्लामा रहेका सामुदायिक वन क्षेत्र, डिभिजन वन कार्यालयका वन क्षेत्र र निकुञ्ज क्षेत्रमा अहिले डढेलो लगाउने क्रम जारी छ । यसले गर्दा वायुमण्डल मात्रै प्रदूषण नभई आसपास बसोबास गर्ने बासिन्दाको धनकोसमेत क्षति हुन सक्ने भन्दै चितवन राष्ट्रिय निकुञ्जले सावधानी अपनाउन आग्रह गरेको छ । 

निकुञ्जका सूचना अधिकारी गणेशप्रसाद तिवारीका अनुसार डढेलो नियन्त्रणका लागि काम भइरहेको छ । समुदायमा सचेतना जगाउने र नियन्त्रणका लागि अग्नी रेखा कोर्ने, अग्नी नियन्त्रक सामान तयारी अवस्थामा राख्ने काम गरिएको उहाँले बताउनुभयो । 

Tuesday, April 9, 2024

कांग्रेस सांसदले दर्ता गराए सार्वजनिक पदधारण गरेकाको सम्पत्ति छानबिन गर्नुपर्ने प्रस्ताव

कांग्रेस सांसदले दर्ता गराए सार्वजनिक पदधारण
गरेकाको सम्पत्ति छानबिन गर्नुपर्ने प्रस्ताव
चैत्र २७, २०८०  ।  काठमाडौँ — कांग्रेसका उपसभापतिसमेत रहेका सांसद धनराज गुरुङ, सहमहामन्त्रीद्वय बद्री पाण्डे र जीवन परियारले सार्वजनिक पदधारण गरेका व्यक्ति र उनीहरूका परिवारको सम्पत्ति छानबिन गर्नेपर्ने विषयबारे प्रतिनिधिसभामा सार्वजनिक महत्तवको प्रस्ताव दर्ता गरेका छन् । 

प्रतिनिधिसभाको कार्यव्यवस्था महाशाखामा दर्ता चैत २३ मा दर्ता भएको प्रस्तावमा सुशासन कायम गर्नका लागि सार्वजनिक पदमा रहेका व्यक्तिहरूको सम्पत्ति छानबिन गर्नुपर्ने विषयमा छलफल माग गरिएको छ । उपप्रधान तथा गृहमन्त्री लामिछानेमाथि छानबिन गर्नुपर्ने माग गर्दै संसद् अवरोधमा लागेको कांग्रेसले गृह मन्त्रालयसँग सम्बन्धित विषयमा सार्वजनिक महत्त्वको प्रस्ताव दर्ता गराएको हो । संसद्मा यो प्रस्तावमा छलफल गरिए सम्बन्धित मन्त्रालयको नेतृत्वकर्ता भएकाले लामिछानेले जवाफ दिनुपर्ने 

हुन्छ ।

कांग्रेस पदाधिकारीसमेत रहेका धनराज गुरुङ प्रस्तावक तथा पाण्डे र परियार समर्थक रहेको सार्वजनिक महत्त्वको प्रस्तावमा भनिएको छ, 'सार्वजनिक पदाधिकारीहरूको सम्पत्ति विवरण माग गर्ने र जाँचबुझ गरी प्रतिवेदन दिनको लागि उच्चस्तरिय न्यायिक आयोग गठन गर्ने हाम्रो अभ्यास पनि देखिन्छ । संवत् २०४७ साल देखि विभिन्न पदमा बहाल रहेका र अवकाश प्राप्त पदाधिकारीहरूको सम्पत्ति जाँचबुझ गरी राय सहितको प्रतिवेदन पेश गर्न २०५८ साल फागुन २४ गते न्यायिक जाँचबुझ आयोग गठन गरिएको थियो । सो आयोगले जाँचबुझ गरी पेश गरेको प्रतिवेदन सार्वजनिक गरी कार्यान्वन गर्नु आवश्यक छ ।' सार्वजनिक पद धारण गरेको व्यक्तिले आफ्नो र आफ्नो परिवारको नाममा रहेको सम्पत्तिको विवरण सम्बन्धित निकायमा पेस गर्नुपर्ने भ्रष्टाचार निवारण ऐन, २०५९ रहेको तर त्यसअनुसार काम नभएको भन्ने सांसदहरूको भनाइ छ । भ्रष्टाचार निवारणसम्बन्धी कानुनी व्यवस्थाको प्रभावकारी कार्यान्वयन गरी भ्रष्टाचार र अनियमिततालाई निवारण गर्दै सुशासनप्रति जनताको विश्वासलाई कायमै राख्नको लागि सार्वजनिक पदाधिकारीको काम कारबाही तथा निर्णय प्रक्रियालाई पारदर्शी, अनुमान योग्य र उत्तरदायी बनाउनुको साथै उनीहरूको सम्पत्ति उपर निगरानी तथा जाँचबुझ हुनु आवश्यक भएको उनीहरूको माग छ ।

२०५८ साल फागुनमा गठन भएको सम्पत्ति जाँचबुझ सम्बन्धी न्यायीक आयोगको प्रतिवेदन सार्वजनिक गर्ने विषयमा संसद्मा छलफल गर्नुपर्ने कांग्रेस सांसदहरूको माग छ । त्यस्तै, स्थानीय तहका वडा अध्यक्ष, स्थानीय तहका प्रमुख, उपप्रमुख, अध्यक्ष, उपाध्यक्ष तथा स्थानीय कार्यापालिकाका सदस्यहरू, प्रदेश सरकारका मुख्यमन्त्री, मन्त्री, प्रदेश सभाका सदस्य, नेपालका प्रधानमन्त्री, मन्त्री, व्यवस्थापिका संसद् तथा संघीय संसद्का सदस्य लगायत संवत् २०५८ सालमा गठित न्यायिक जाँचबुझ आयोगले पेस गरेको प्रतिवेदनमा उल्लेखित अवधि पश्चात हालसम्म सार्वजनिक पद धारण गरेका व्यक्ति र तिनका परिवारहरु, नेपाल सरकार प्रदेश सरकार वा स्थानीय तहका सबै सेवाका निर्धारित तह वा श्रेणी भन्दा माथिल्लो तह वा श्रेणीका कर्मचारी र तिनका परिवार, राजनीतिक नियुक्ति पाएका व्यक्ति र तिनका परिवारको सम्पत्ति छानबिन गर्नुपर्ने विषयमा छलफल गर्नुपर्ने कांग्रेस सांसदहरूको माग छ ।

सिँदुरे जात्राको औंपचारिक शुरुवात

नुवाकोट । चैत्र २६ 


सोमवार राती भैरबी मन्दिर परिसरमा भएको नारायणजात्रा । 

नुवाकोटको प्रचलित जात्रा सिँदुरे जात्रा शुरु भएको छ । आईतवार बेलुका भैरवी बुढी भैरवी भेट गरी सोही रात श्री नारायण देउता ब्रम्हायणी स्थान प्रस्थान गरी जात्रा औंपचारिक रुपमा शुरु भएको हो । आईतवारबाट हरेक दिन विभिन्न धार्मिक, साँस्कृतिक क्रियाकलाप सञ्चालन हुनेछ ।  

जात्राको क्रममा चैत्र २६ गते श्री नारायण देवता व्रम्हायणीबाट धरमपानी आउने बेलुका नारायण देवता रथमा राखी श्रीका धामी, गणेश, कुमार र गुठीयारहरु बाजागाजा निसान सहित जात्रा गर्दै आलम तान्ने, सिदुर हाल्ने, विधि पुर्वक नारायण भित्राउने गरिन्छ ।  

यसक्रममा आगामी बैसाख ५ गते लिङ्गो तान्ने ‘इन्ध्रध्वज तान्ने’ गरिन्छ । बैसाख ९ गते चैत्र श्रीका धामी देवीघाट जाल्पा मन्दिर निमन्त्रणा गर्न जाने गरिन्छ । बैसाख १० गते चैत्र बेलुका धामी नुहाउने, क्षेत्रपालमा गई महावनी लिने, रातको ८ बजे बुढी भैरवीमा तल्लो लिङ्गो उठाँउने र सोही ठाउँबाट यात्रा गर्दै बली चढाउँदै भैरवी मन्दिरको अगाडि आउने र नेपाली सेनाबाट माथिल्लो लिङ्गो ठढ्याउने, त्यसपछी निमन्त्रणा पूजा गरी राती भैरवी माई देवीलाई रथमा राख्ने लगायत क्रियाकलाप सञ्चालन हुनेछ । बैसाख  ११ गते  साततले दरबारमा सिन्दुर हाल्ने र तुलजा भवानीको मन्दिरमा धामीबाट महाबली लिई धामी धमिनी, कुमार, गणेश, निसान गुठियार सहित भैरवीस्थान आई भैरवी माइको रथ उठाई बाजागाजा रकमी गुठियार सवै धरमपानी, बाराही, बट्टार इनारपाटी,बाडाचौतारो हुदै देवीघाट पुग्ने, सोही राती विधिपूर्वक पुजा गरी धामीलाई भोग दिएपछि पुर्णिमाको काम सम्पन्न हुने छ । 

२०८१ बैसाख १२ गते विहान ‘इही’ गर्ने, विधिपुर्वक पुजाआजा गर्ने बेलुका रथ धामी धमीनी देवीघाटबाट फर्कने, राती देवीघाट बाडाचौतारो–इनारपाटी–बट्टार–पुरानोबजार हुदै बाराहीबाट धरमपानीमा वैशाख १३ गते विहान आइपुग्नेछ ।

२०८१ बैसाख १३ गते दिनको ३ बजे विदुर २ धरमपानीबाट श्री भैरवी माइको रथ श्रीकाधामी, धमिनी, गणेश, कुमार गुठीयार बाजागाजा साजवाज निसान सहित आसागुर्जा टोली, सैनिक सुरक्षाका साथ भैरवी स्थान तर्फ प्रस्थान गर्ने, भैरवी माइको प्राङ्गणमा सिन्दुर हालेर तुलजा भवानीको मन्दिर पुग्ने, सोही रात भैरवी मन्दिर परिसर शितपाटी डवलीमा श्रीका धामीद्वारा भोग खानेछ ।

२०८१ बैसाख १४ गते बेलुका साततले दरबार तुलजा भवानी मन्दिर परिसरमा विधि पुर्वक स्यावजी बाढिने छ । १०।  २०८१ बैसाख १८ गते वेलुका लामपाटीमा स्यावजी बाढिने छ । बैसाख १९ गते हनुमान ढोका कर्णेलचोकबाट आउनु भएको भगवतीलाई नागपानी भगवती थानमा विधि पूर्वक पुजाआजा गर्ने । बैशाख २० गते बेलुका भैरवीको विधि पूर्वक पुजाआजा गरी भैरवी भित्र्याउने ।

१३। २०८१  वैशाख २१ गते विहान माथिल्लो लिङ्गो ढाल्ने । २०८१ वैशाख २२ गते विहान तल्लो लिङ्गो ढाल्ने।

उपरोक्त कार्यमा विभिन्न स्थानहरुमा बढाई सहित यस वर्षको श्री भैरवी माइको वर्ष बन्धन सिन्दुरे जात्रा पर्व समाप्त हुने जनाईएको छ ।


डढेलोले वायु प्रदूषण

काठमाडौँ, २७ चैतः काठमाडौँ उपत्यका लगायत देशैभर मा वायु प्रदूषण बढेको छ । केही दिनयता मुलुकभर लागेको डढेलोका कारण काठमाडौँको वायु प्रदूषण बढेको हो । 

‘एयर क्वालिटी इन्डेक्स’का अनुसार आज दिउँसो काठमाडौँ विश्वको पहिलो प्रदूषित सहरमा रुपमा सूचीकृत भएको छ । इन्डेक्सका अनुसार काठमाडौँको समग्र वायु गुणस्तर सूचकाङ्क ९एक्यूआई० दुई सय पुगेको छ ।  वातावरण विभागका उपमहानिर्देशक तारादत्त भट्टले मुलुकभर लागेको डढेलोको असर काठमाडौँलगायतका सहरको वायूमा परेको बताउनुभयो । “केही साताअघि पनि काठमाडौँको वायु प्रदूषण बढेको थियो, आज थप प्रदूषण भएको छ”, उहाँले भन्नुभयो । उहाँले वन डढेलो नियन्त्रण नभएसम्म प्रदूषण पनि बढ्दै जाने बताउनुभयो । 

“जानजान वनमा डढेलो लागाउनु भएन, डढेलो लगाउनेलाई कडा रुपमा कारबाही गर्नुपर्छ”, उहाँले भन्नुभयो, “जथाभावी रुपमा फोहर पनि जलाउनु भएन, मानवीय जनचेतनाका काराण पनि यो समस्या आएको छ । सबै सरोकारवालाको पहलमा अव प्रदूषण नियन्त्रणमा जुट्नुपर्छ ।” विपत व्यवस्थापनविद् डा धर्मराज उप्रेतीका अनुसार शुन्यदेखि  ५० सम्मको एक्युआइलाई राम्रो मानिन्छ भने ५१ देखि एक सयसम्मको एक्युआइलाई होसियार रहुँ अथवा पहेँलो सङ्केत दिइन्छ । एक सय एकदेखि एक सय ५० सम्मलाई हुनुलाई श्वाशप्रश्वास र  मुटु रोगीका बिरामीलाई असर गर्छ भन्न्ने बुझिन्छ भने एक सय ५१ देखि दुई सयसम्मको एक्युआइलाई पनि तअस्वस्थकरका रुपमा लिइन्छ ।  दुई सय एकदेखि तीन सय सयसम्मको अति अस्वथ्य अवस्थाको वायू भनेर बुझिन्छ भने तीन सय एकदेखि चार सयसम्मलाई खतरनाक र चार सय एकदेखि चार सय ५०सम्मलाई अति खतरा मानिन्छ । 

काठमाडौँ उपत्यकाको लागि वायुगुणस्तर व्यवस्थापन कार्ययोजना, २०७६ मा एक्युआईको मान तीन सयभन्दा बढी भएको अवस्थालाई विपद्को रुपमा लिने उल्लेख छ । यसप्रकारको विपद् रोक्नका लागि कार्य योजनामा फोहर जलाउने कार्य रोक्ने, सडक सफा गर्न ब्रमुर तथा भ्याकुमको प्रयोग व्यापक गर्ने, बालबालिका, ज्येष्ठ नागरिक, बिरामीलाई विशेष सावधानीअपनाउन सार्वजनिक सूचना जारी गर्न कार्य योजनामा उल्लेख छ । राष्ट्रिय वातावरण नीति २०७६ मा प्रदूषण न्यूनीकरण गर्नका लागि जल, वायु, माटो, ध्वनि, विद्युत्–चुम्बकीय तरङ्ग, रेडियोधर्मी विकिरण, जोखिमपूर्ण रासायनिक प्रदूषण रोकथामसम्बन्धी राष्ट्रिय मापदण्ड तयार गरी कार्यान्वयन गरिने सरकारी रणनीति उल्लेख छ । प्रमुख सहर, औँद्योगिक प्रतिष्ठानलगायत प्रदूषणको जोखिममा रहेका क्षेत्रमा गुणस्तर मापन केन्द्र स्थापना र सञ्चालन गर्दै वायु, जल, ध्वनि गुणस्तरको नक्साङ्कन गरिनेछ रणनीतिमा उल्लेख छ ।